Proszę czekać, ładuję stronę...

Opisy Alano do ko┼äca XIX wieku sa powszechne w literaturze po┼Ťwi─Öconej psom mysliwskim. Znajdujemy je obok opisów psów go┼äczych, podenco i innych typowych przedstawicieli sfor do polowania w stylu monteria.

glowa alano z wystawy w Madrycie 1908
głowa alano 1908 rok

W tym czasie w Europie zacz─Öto tworzy─ç towarzystwa kynologiczne i powsta┼éo wspó┼écze┼Ťnie rozumiane poj─Öcie rasy. W Hiszpanii jednak rasy pracuj─ůce utrzymywa┼éy si─Ö w kategoriach typu, nikt bowiem nie zwraca┼é uwagi na urod─Ö psów, jedynie na ich predyspozycje psycho-fizyczne zwi─ůzane z powierzanymi zadaniami. Walory u┼╝ytkowe doceniali mi┼éo┼Ťnicy psów z innych krajów. Dowodem na to jest import psów Hiszpa┼äskich do Anglii, do której trafia┼éy tzw buldogi hiszpa┼äskie. Obecno┼Ť─ç psów z typie Alano wraz z jego podtypami by┼éa nie do zaakceptowania dla powsta┼éej taksonomii kynologicznej i zwrócenie na nie uwagi w kategorii rasy psów. Znamy jednak zapisy importu konkretnych psów z ich dok┼éadnym opisem, który nie pozostawia w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e chodzi o Alano.

 

W XIX wieku opisy perro de presa i alano pochodz─ů w du┼╝ej cz─Ö┼Ťci od autorów angielskich i francuskich. Nieuchronne jest to chocia┼╝by przy opisie Doga de Bordeaux czy Buldoga Angielskiego. W tym samym czasie, gdy Francuzi i Anglicy zaj─Öci byli poszukiwaniem w Hiszpanii odpowiednich psów do wzbogacenia tworzonych przez siebie ras, Alano powoli znika┼éy z krajobrazu Hiszpanii. Ostatni udokumentowany opis pas w typie Alano pochodzi z 1930 roku. Nim tak si─Ö sta┼éo killka osobników zosta┼éo szczegó┼éowo opisanych, niektóre z nich maj─ů nawet swoje zdj─Öcia. Szczególnie jaskrawy i dobrze udokumentowany przyk┼éad wykorzystania Alano do hodowli bulldogów pochodzi z Anglii z 1873 roku.

dog de bordeuz II polowa XIX w
dog de bordeux II połowa XIX wieku

W tym czasie rasa buldoga angielskiego by┼éa utrwalona a walki psów i psów z innymi zwierz─Ötami gromadzi┼éy poka┼║ne rzesze fanów. Hodowcy uwa┼╝ali jednak, ┼╝e buldog angielski powoli si─Ö degeneruje, jest za ma┼éy i wymaga dolewu pierwotnej krwi. Jednym z takich zaanga┼╝owanych hodowców by┼é Mr.Adcock, który zdecydowa┼é odszuka─ç do Hiszpanii du┼╝e i waleczne bulldogi. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e w Hiszpanii, prócz corridy, organizowano tzw. ┼Ťwi─Öta byków, podczas których byki walczy┼éy ze sob─ů, jak równie┼╝ z psami. Z podró┼╝y tej przywióz┼é psa imieniem "Toro", który jednog┼éo┼Ťnie zosta┼é przyj─Öty jako nadzwyczajny osobnik. Magazyn "The Field" opisywa┼é go tak:

"Toro jest psem du┼╝ym i masywnym, barwy ciemno-kasztanowej, pr─Ögowany, z pyskiem czarniawym, skóra g┼éowy jest lu┼║na i uk┼éada si─Ö w fa┼édy, marszcz─ůc si─Ö kiedy podnosi uszy. (....). klatka piersiowa jest du┼╝a, nie tylko szeroka lecz tak┼╝e g┼é─Öboka, z ┼╝ebrami bardzo zaokr─ůglonymi. Ma bardzo silny grzbiet, który pocz─ůtkowo opada, by w okolicy l─Öd┼║wiowej podnie┼Ť─ç si─Ö na wysoko┼Ťci k┼é─Öbu. Ogon noszony jest nisko.
Obwód g┼éowy 56 cm; obwód szyi 48 cm, szeroko┼Ťci piersi 33 cm;
d┼éugo┼Ť─ç cia┼éa 76 cm; obwód klatki piersiowej 79 cm; wysoko┼Ť─ç w k┼é─Öbie 56 cm; ci─Ö┼╝ar 41 kg. Chocia┼╝ przez swój wygl─ůd wydaje si─Ö bardzo gro┼║ny, Toro jest niezmiernie ┼éagodny i bardzo inteligentny, (....)Podczas walki chwyta swojego przeciwnika za g┼éow─Ö, b─Öd─ůc przy tym doskonale wyrachowanym i zupe┼énie oboj─Ötnym na ból. Jest raczej powolny w swoich ruchach, kroczy kiwaj─ůc si─Ö z boku na bok i trzymaj─ůc przy tym nisko g┼éow─Ö”.

neron - przykład

neron - pies opisywany jako bulldog hiszpanski 1923rok


Dysponuejmy nielicznymi zdj─Öciami psów nazywanych przez Anglikow buldogami hiszpa┼äskimi, przyk┼éadem takiego psa mo┼╝e by─ç Neron sfotografowany w 1923 roku. Jest zaskakuj─ůco podobny do psa Carpintero, odzyskanego dla odtworzenia rasy w latach 90tych. W oczy rzuca si─Ö równie┼╝ podbie┼ästwo psa ze zdj─Öcia do wspo┼éczesnych potomków bulldoga angielskiego - bulldoga amerykanskiego.

Zainteresowanie Anglików psami w typie Alano zaowocowa┼éo dla krajów ┼Ťrodkowoeuropejskich w tym i Polski okre┼Ťleniem tego typu psa- Brytan. W ten sposób okre┼Ťla si─Ö u nas psy, z którymi polowano na grubego zwierza od czasów ┼Ťredniowiecza. Dzis zwyczajowo okre┼Ťlenie to u┼╝ywa si─Ö u nas do krzepkich psów wygl─ůdaj─ůcych na „bojowe”. Gdy z naszym Alano – Aironem pojawi┼éem si─Ö na próbie dla psów my┼Ťliwskich – s─Ödzia z polskiego zwi─ůzku ┼éowieckiego ostrzegl mnie, ┼╝e „ z tym brytanem nie macie tu czego szuka─ç”. Jak widac u┼╝y┼é tego s┼éowa pod┼Ťwiadomie jak najbardziej na miejscu. W Polsce tradycyjne polowanie z podchodu z psami i bia┼é─ů broni─ů jest obecnie zakazane ze wzgl─Ödu na „selekcyjny” charakter ┼éowiectwa.