Proszę czekać, ładuję stronę...

 


 rycina z libro de monteria z XVw - alano w zbrojach przed polowaniem
obraz z XIV wieku przedstawiaj─ůcy polowanie z alano

 

 

Alano Espanol ma jedn─ů z bardziej niezwyk┼éych historii ze wszystkich ras psów. Niezwyk┼é─ů ze wzgl─Ödu na ┼Ťcis┼éy zwi─ůzek tych psów i ich historii z histori─ů Europy, Hiszpanii i konkwisty. Znane na Pólwyspie Iberyjskim od stuleci doczeka┼éy si─Ö pierwszego wzorca, opisu, jako rozponawalnej rasy prawdopodbnie jako pierwsze w historii kynologii. Opis ten bowiem pochodzi z 1340 roku i bardzo precyzyjnie przedstawia zarówno wygl─ůd jak i charakter Alano.

Na temat pojawienia si─Ö Alano na Pó┼éwyspie Iberysjkim s─ů dwie teorie. Pierwsza najbardziej popularna zak┼éada, ┼╝e Alano dodtar┼éy na pó┼éwysep wraz z plemionami tzw barbarzy┼äców Wandalami i Alanami w trakcie tzw w─Ödrówki ludów o IV wieku ne. Osobi┼Ťcie uwa┼╝am, t─Ö teori─Ö za s┼éuszn─ů i ma ona swoje rozwini─Öcie w dalszej cz─Ö┼Ťci historii rasy. Druga teoria zak┼éada, ┼╝e psy dotar┼éy na pó┼éwysep ok V w p.n.e podczas kolonizacji tych ziem przez Greków i Fenicjan , za┼Ť rozwój psów chwytaj─ůcych w ró┼╝nych cz─Ö┼Ťciach Europy wynika z tych samych zada┼ä które mia┼éy pe┼éni─ç.

Alano pracowaly zawsze przy farmach bydła i były używane do polowań na grubego zwierza.

Psy u┼╝ywane do polowa┼ä ró┼╝ni┼éy si─Ö budow─ů od psów u┼╝ywanych do zaganiania i poskramiania byd┼éa i ró┼╝nice te by┼éy dostrzegane ju┼╝ w ┼Ťredniowieczu.Najwi─Öksz─ů popularno┼Ť─ç Alano prze┼╝ywa┼éy pomi─Ödzy odrodzeniem i barokiem, z tego okresu pochodzi du┼╝o opisów, rze┼║b i obrazów przedstawiaj─ůcych Alano.

obraz Franciszka Goyi dzieci i alano
obraz Franciszka Goyi - dziedzi z alano

Psy u┼╝ywane tradycyjnie do poskramiania i zaganiania byd┼éa by┼éy mniejsze, ci─Ö┼╝sze, o bardziej ognistym temepramencie, pracowa┼éy na krótkich dystansach, g┼éownie w zagrodach im pastwiskach. Sa to tzw perro de toro, które da┼éy pocz─ůtek szeregu innych ras : dog de bordeux, bokser,ca de bou, bulldog anielski.Druga odmiana to psy wy┼╝sze i d┼éugono┼╝ne o d┼éu┼╝szej kufie , nieczu┼ée na zmeczenie,uzywane do polowania w stylu monteria i ronda na d┼éugich dystansach. Jednak systematyczne zmiany w gospodarce, rozpowszechnieni broni palnej i mniejsze znaczenie psów chwytaj─ůcych podczas polowania doprowadzi┼éy do tego, ┼╝e na pocz─ůtku XX wieku psy te uznano za ras─Ö wymar┼é─ů. Dodatkowo zmiany w hodowli byd┼éa i krzy┼╝owanie rasy Monchina z europejskimi rasami miesnymi oraz zalesianie dolin doprowadzi┼éo do mniejszego znaczenia tych psów i ich pomocy.

 

pies tigre sfotografowany w Encartaciones w 1996r
fot. M.C.J.Nebot pies Tigre z doliny Encartaciones 1996

 

Od roku 1978 roku grupa zapale┼äców ┼éowiectwa w stylu monteria ropocz─Ö┼éa systematyczn─ů prac─Ö nad odzyskaniem rasy Alano Espanol w typie l┼╝ejszym i d┼éugono┼╝nym. Najliczniejsz─ů populacj─Ö Alano odkryto w Cantabrii. W dolinie Encartaciones ┼╝y┼éo i pracowa┼éo kilkaset psów, w┼Ťród ktorych wyselekcjonowano najlepsze psy do dalszej hodowli.

 

prace nad ustaleniem wzorca na podstawie pomiarów wspo┼éczesnej populacji alano

 

prace nad ustaleniem wzorca na podstawie pomiarów wspo┼éczesnej populacji alanoprace nad ustaleniem wzorca na podstawie pomiarów wspo┼éczesnej populacji alanoomiarów wspo┼éczesnej populacji alano
fot. M.C.J.Nebot pomiary pogłowia alano na prowincji

W planowej hodowli mimo krzy┼╝owania psów o poprawnej budowie i odpowiadaj─ůcej eksterierowo wzorcowi w miotach pojawiaj─ů si─Ö psy o skróconej kufie, silnym przodozgryzie i cie┼╝szej budowie, b─Öd─ůc─Ö spuscizn─ů po perro de presa, nazywanych te┼╝ perro de toro. Cz─Ö┼Ť─ç hodowców uwa┼╝a, ┼╝e te dwa typy psa chwytaj─ůcego na Pó┼éwyspie Iberysjkim zawsze si─Ö przenika┼éy, cz─Ö┼Ťc za┼Ť, bazuj─ůc na tekstach historycznych, uwa┼╝a, ┼╝e by┼éy to oddzielne typy, ┼Ťwiadomie uzywane do ró┼╝ncyh celów poprzez swoje predyspozycje.

ci─Ö┼╝szy typ alano 1940 rok sfotografowany w Bilbao
fot. P.Luis Martinez Alano sfoografowane w Bilbao w 1940r

 

Mimo zadowalaj─ůcych efektów odszukania reprezentantów Alano i niezwykle przemy┼Ťlanej i kontrolowanej pracy hodowalnej. Alano ci─ůgle musi potwierdza─ç swoj─ů autentyczno┼Ť─ç wobec zarzutów sceptyków. Rasy, które powsta┼éy dzi─Öki alano jak dog kanarysjki, pies z majorki, dog de bordeux, dog arnetynski s─ů ju┼╝ w pe┼éni uznane przez FCI podczas gdy Alano zosta┼éo uznane przez RSCE dopiero w 2001 roku.